«ԶՈՐԱՎԱՐ ՍԵՊՈՒՀ» ՊԱՏՄԱՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆԻ ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ


Նկար

Միջազգային համակարգի ճեղքերը․ ՄԱԿ-ի դերի հարաբերական նվազումը

01/04/2026

Վերջին տասնամյակներում միջազգային հարաբերությունների համակարգում նկատվում է բազմաբևեռության ուժեղացում, ինչը անմիջականորեն անդրադառնում է Միավորված ազգերի կազմակերպության (ՄԱԿ) ազդեցության վրա։ Թեև ՄԱԿ-ը ստեղծվել էր որպես գլոբալ խաղաղության և համագործակցության հիմնական հարթակ, մեծ տերությունների միջև աճող մրցակցությունը հաճախ պարալիզացնում է նրա հիմնական մարմինների աշխատանքը, հատկապես Անվտանգության խորհրդում։ Վետոյի իրավունքի չարաշահումը և քաղաքական շահերի գերակայությունը խոչընդոտում են արագ ու արդյունավետ արձագանքը ճգնաժամերին՝ լինի դա ռազմական հակամարտություն, հումանիտար աղետ, թե միջազգային իրավունքի խախտում։

ՄԱԿ-ի դերի նվազումը չի նշանակում դրա ամբողջական անկարևորություն, այլ ավելի շուտ՝ վերափոխման անհրաժեշտություն։ Գլոբալ մարտահրավերները՝ կլիմայի փոփոխություն, միգրացիա, ահաբեկչություն, պահանջում են համակարգված մոտեցում, որը որևէ այլ հարթակ դեռևս լիարժեք չի ապահովում։ Սակայն կազմակերպության արդյունավետությունը մեծապես կախված է անդամ պետությունների քաղաքական կամքից և համագործակցության պատրաստակամությունից։ Եթե ՄԱԿ-ը չկարողանա հարմարվել նոր իրողություններին և բարեփոխել իր մեխանիզմները, ապա այն ռիսկի է ենթարկվում վերածվելու խորհրդանշական, այլ ոչ թե իրական ազդեցություն ունեցող կառույցի։

https://www.cfr.org/