«ԶՈՐԱՎԱՐ ՍԵՊՈՒՀ» ՊԱՏՄԱՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆԻ ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ


Նկար

Տեղեկատվական պատերազմներ․ երբ իրականությունը ձևավորվում է ալգորիթմներով

01/04/2026

Տեղեկատվական դաշտը վաղուց դուրս է եկել պարզապես լրատվության փոխանցման շրջանակներից և վերածվել է ազդեցության կարևորագույն գործիքի։ Սոցիալական ցանցերի և թվային հարթակների զարգացման պայմաններում ալգորիթմները սկսում են որոշել, թե օգտատերը ինչ բովանդակություն կտեսնի, ինչի վրա կկենտրոնացնի իր ուշադրությունը և ինչ պատկերացում կկազմի իրականության մասին։ Այս գործընթացը հնարավորություն է տալիս տարբեր քաղաքական ուժերին և պետություններին նպատակային կերպով ձևավորել հանրային կարծիք՝ օգտագործելով ոչ միայն ճշգրիտ տեղեկատվություն, այլև կիսաճշմարտություններ կամ ապատեղեկատվություն։ Արդյունքում տեղեկատվական պատերազմները դառնում են ոչ պակաս ազդեցիկ, քան ավանդական ռազմական բախումները՝ գործելով առանց տեսանելի սահմանների։

Ալգորիթմների միջոցով ձևավորվող տեղեկատվական միջավայրը հանգեցնում է «փակ տեղեկատվական շրջանների» ձևավորմանը, որտեղ մարդիկ հիմնականում հանդիպում են իրենց համոզմունքներին համընկնող կարծիքների։ Սա խորացնում է հասարակական բևեռացումը և նվազեցնում է քննադատական մտածողության դերը։ Տեղեկատվական պատերազմների պայմաններում առավել խոցելի են այն հասարակությունները, որոնք չունեն մեդիա գրագիտության բավարար մակարդակ և անկախ տեղեկատվական աղբյուրներ։ Այս իրողությունը ցույց է տալիս, որ ժամանակակից աշխարհում անվտանգության ապահովումը միայն ռազմական կամ տնտեսական միջոցներով հնարավոր չէ․ այն պահանջում է նաև տեղեկատվական դիմադրողականություն և հասարակության կրթվածություն։

https://www.rand.org/pubs/perspectives/PE198.html